Een bedrijfsovername draait om meer dan het eens worden over de prijs. Onderweg van eerste kennismaking tot overdracht worden verschillende contracten gesloten, elk met een eigen functie. Wie weet welke documenten eraan komen en waar de risico’s zitten, voorkomt verrassingen. Dat geldt voor de verkoper, maar evengoed voor wie een bedrijf kopen wil.

1. De geheimhoudingsverklaring

Voordat een verkoper cijfers, klantgegevens of contracten deelt, tekent de potentiële koper meestal een geheimhoudingsverklaring, ook wel NDA genoemd. Daarin staat welke informatie vertrouwelijk is, waarvoor de koper die mag gebruiken en wat er gebeurt als de overname niet doorgaat. Let vooral op de duur van de geheimhouding en op eventuele afspraken over het niet benaderen van personeel of klanten.

2. De intentieverklaring

Zijn partijen het op hoofdlijnen eens, dan leggen ze dat vast in een intentieverklaring of letter of intent. Hierin staan onder meer een indicatieve koopprijs, de structuur van de transactie, de planning en de voorwaarden waaronder de koop doorgaat, bijvoorbeeld een positieve uitkomst van het boekenonderzoek of rond komende financiering.

Een intentieverklaring is grotendeels niet bindend, maar sommige onderdelen meestal wel, zoals exclusiviteit en geheimhouding. Bovendien kan het naar Nederlands recht in een vergevorderd stadium van de onderhandelingen niet zomaar vrijblijvend zijn om af te haken. Het is dus geen document om lichtvaardig te tekenen.

3. Het boekenonderzoek

Na de intentieverklaring volgt meestal een due diligence: de koper onderzoekt het bedrijf grondig. Denk aan de financiële cijfers, belastingen, contracten met klanten en leveranciers, personeel, vergunningen en eventuele juridische geschillen. Wat uit dit onderzoek komt, bepaalt vaak de uiteindelijke prijs en de garanties in de koopovereenkomst.

4. De koopovereenkomst

Dit is het belangrijkste contract. Eerst is de vraag wat er precies wordt verkocht. Bij een aandelentransactie koopt de koper de aandelen van de bv, inclusief alle rechten en plichten. Bij een activa-passivatransactie koopt hij losse onderdelen, zoals inventaris, voorraad, klantenbestand en goodwill. De keuze heeft grote juridische en fiscale gevolgen.

Verder bevat de koopovereenkomst onder meer:

  • Garanties en vrijwaringen. De verkoper staat in voor bepaalde zaken, bijvoorbeeld dat de jaarrekening juist is of dat er geen lopende claims zijn. Blijkt dat niet te kloppen, dan kan de koper een schadevergoeding eisen.
  • Afspraken over de koopprijs. Wordt alles in één keer betaald, of is er sprake van een earn-out of verkopersfinanciering?
  • Een concurrentiebeding. Daarmee belooft de verkoper dat hij niet direct een concurrerend bedrijf begint.
  • Afspraken over personeel. Bij een activa-passivatransactie gaan werknemers in de regel van rechtswege mee naar de koper, met behoud van hun arbeidsvoorwaarden.

5. De overdracht

Bij de verkoop van aandelen in een bv is een notariële akte nodig. Bij een activa-passivatransactie worden de verschillende onderdelen afzonderlijk overgedragen. Vaak worden er op dat moment ook bijkomende contracten getekend, zoals een overeenkomst voor de begeleiding door de verkoper in de eerste maanden, of de overdracht van de huurovereenkomst van het bedrijfspand. Voor dat laatste is bij een activa-passivatransactie meestal toestemming van de verhuurder nodig.

Laat je goed begeleiden

Bij een overname komen juridische, fiscale en financiële vragen samen. Een advocaat of notaris zorgt dat de contracten juridisch kloppen. Een overnameadviseur zoals Factor & Ros bewaakt het overzicht, voert de onderhandelingen en houdt het proces op koers. Of het nu gaat om aankoop of om begeleiding bij het verkopen van je bedrijf, een goede voorbereiding begint al bij het eerste gesprek.

Samengevat

Een bedrijfsovername bestaat uit een reeks contracten die elk een eigen rol hebben: van geheimhouding en intentie, via het boekenonderzoek, naar de koopovereenkomst en de overdracht. Wie weet wat elk document regelt en welke afspraken bindend zijn, onderhandelt met meer zekerheid en voorkomt geschillen achteraf.